Ο ίλιγγος είναι η ψευδής αίσθηση της κίνησης, ενώ στην πραγματικότητα δεν εκτελείται κίνηση, όμως ο ασθενής πανικοβάλλεται. Είναι πολύ σημαντικό να διευκρινιστεί αν πρόκειται για αίσθημα περιστροφής ή αστάθειας ή αν με τον όρο ζάλη ο ασθενής εννοεί  διαφορετικό σύμπτωμα, όπως την τάση για λιποθυμία. Συνήθως το άτομο αισθάνεται ότι το δωμάτιο περιστρέφεται (ζάλη) και μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία ή και έμετο, από αίσθημα πληρότητας ωτός, από εμβοές ή και αστάθεια. Με τη λήψη ενός καλού ιστορικού και με υπομονή, σε ασθενείς με ίλιγγο και διαταραχές ισορροπίας μπορεί να οδηγηθούμε στην ορθή διάγνωση.

Εκδηλώνεται συνήθως σε άτομα άνω των 50 ετών και σε γυναίκες, ενώ είναι πρόβλημα συχνό των ηλικιωμένων.

Περίπου το 25% των ασθενών που εμφανίζουν ζάλη, πάσχουν από καλοήθη παροξυσμικό ίλιγγο θέσεως (ΚΠΙΘ), που είναι η πιο συχνή περιφερική πάθηση του λαβυρίνθου. Οφείλεται στην ελεύθερη παρουσία της ωτοκονίας σε έναν ημικύκλιο σωλήνα του λαβυρίνθου, προκαλώντας συμπτώματα ιλίγγου. Ακόμη, μπορεί να σχετίζεται με τραυματισμούς στο κεφάλι, ιογενείς λοιμώξεις και διαταραχές του έσω ωτός .

Εμφανίζεται με επεισόδια ιλίγγου μικρής διάρκειας, που συνοδεύονται κυρίως από ναυτία, μετά από κίνηση της κεφαλής προς συγκεκριμένη θέση, συνήθως την ώρα που ξαπλώνει ή που πάει να σηκωθεί από το κρεβάτι, με παρατεινόμενη μη ειδική αστάθεια, και με κίνδυνο να συμβεί πτώση με πιθανό τραυματισμό του ασθενή. Χαρακτηριστικό του ΚΠΙΘ είναι ότι δεν εκλύεται ποτέ όταν το κεφάλι είναι ακίνητο.

Διάγνωση

Κατά τη διάγνωση, η ιατρός θα σας ζητήσει να περιγράψετε αναλυτικά τα συμπτώματά σας. Ακολουθεί κλινική εξέταση με ωτοσκόπηση και ακοολογικό έλεγχο, καθώς επίσης και με νευροωτολογικές  εξετάσεις που μας αποκλείουν άλλες κλινικές οντότητες. Κατά κανόνα όμως η διάγνωση, εκτός των τυπικών συμπτωμάτων, μπαίνει με τον έλεγχο του νυσταγμού με την χρήση γυαλιών Frenzel και  με την δοκιμασία Dix-Hallpike, μία δοκιμασία που σκοπό έχει να προκληθεί η συμπτωματολογία και ο τυπικός νυσταγμός της πάθησης, ώστε να εντοπιστεί ποιά πλευρά πάσχει και το είδος της πάθησης.

Αν διαπιστωθούν άτυπα ευρήματα πρέπει ο ασθενής να υποβληθεί σε απεικονιστικό έλεγχο και νευρολογική εκτίμηση.

Θεραπεία

Ο καλοήθης ίλιγγος θέσεως θεραπεύεται εύκολα στο ιατρείο, χωρίς να χρήζει νοσηλεία, με ειδικούς χειρισμούς της κεφαλής του ασθενούς, ώστε να απομακρυνθεί η ωτοκονία από τον ημικύκλιο σωλήνα που πάσχει με στόχο την   επανατοποθέτησή της στην αίθουσα.

Αυτή η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά και δεν απαιτείται αναισθησία. Αφού ολοκληρωθεί η θεραπεία, ο ασθενής θα πρέπει για 48 ώρες να ακολουθήσει ορισμένες οδηγίες που δίνονται αναλυτικά από την ιατρό, ώστε να αποφύγει συγκεκριμένες κινήσεις της κεφαλής. Ακόμη, δεν πρέπει να κοιμάται από την πάσχουσα πλευρά.

Η θεραπεία θεωρείται επιτυχής, εάν στον επανέλεγχο η εξέταση Dix-Hallpike είναι αρνητική. Περίπου το 80% των ασθενών θεραπεύεται με την πρώτη εφαρμογή της τεχνικής.

Σε περίπτωση που τα συμπτώματα του ιλίγγου δεν εξαφανιστούν πλήρως, ο χειρισμός μπορεί να επαναληφθεί μετά από μία εβδομάδα, ώστε να φτάσουμε σε ένα υψηλό ποσοστό επιτυχίας 90-100% . Ωστόσο, υπάρχει το ενδεχόμενο υποτροπής της νόσου μετά από μήνες ή και χρόνια. Τότε θα χρειαστεί να επαναληφθεί η ίδια θεραπευτική διαδικασία.

Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις θα πρέπει να συζητηθεί το ενδεχόμενο χειρουργικής θεραπείας.