Η ακοή είναι μια αισθητηριακή σημαντική λειτουργία, πολύ καθοριστική για την ανάπτυξη ομιλίας και λόγου. Από τις πρώτες ημέρες της ζωής του νεογνού και μετά το πρώτο 24ωρο, είναι αναγκαίος ο προληπτικός έλεγχος της ακοής .

Και αυτό γιατί σε περίπτωση έγκαιρης διάγνωσης απώλειας της ακοής, η γιατρός θα παρέμβει άμεσα, γιατί γνωρίζουμε πως η ακουστική υποβοήθηση, η ενίσχυση της ακοής και η εκπαίδευση αυτής από τους πρώτους μήνες της ζωής, έχουν καλό αποτέλεσμα και βοηθούν τα παιδιά με προβλήματα ακοής να βρίσκονται αναπτυξιακά μέσα στα φυσιολογικά όρια και να αποφύγουμε μελλοντικά προβλήματα στην επικοινωνία, την ανάπτυξη του λόγου ή και την ψυχονοητική εξέλιξη του παιδιού.

Στόχος μας είναι ο έλεγχος της ακοής του νεογνού να έχει πραγματοποιηθεί κατά την διάρκεια παραμονής του στο μαιευτήριο ή το αργότερο με την ολοκλήρωση του πρώτου μήνα ζωής του.

Ο νεογνικός έλεγχος ακοής γίνεται από ακοολόγο, ωτορινολαρυγγολόγο με προηγμένη τεχνολογικά συσκευή, με καθορισμό πρωτοκόλλων της δοκιμασίας και follow-up. Είναι σύντομος, ανώδυνος και ασφαλής.

Τα πιο διαδεδομένα τεστ νεογνικού ελέγχου στην ανιχνευτική αξιολόγηση της ακοής είναι οι Παροδικές Προκλητές Ωτοακουστικές εκπομπές (ΟΑΕ) και τα Προκλητά Ακουστικά Δυναμικά του Εγκεφαλικού Στελέχους (aABR).

Πρόκειται για δύο ειδών εύκολα, ακίνδυνα αλλά και γρήγορα τεστ, τα οποία μπορούν να γίνουν μαζί ή χωριστά. Ο έλεγχος γίνεται την ώρα που το βρέφος κοιμάται ή είναι πολύ ήρεμο και τα αποτελέσματά τους κοινοποιούνται στους γονείς αμέσως μετά την εξέταση.

Ωτοακουστικές Εκπομπές

Ο έλεγχος με τις ωτοακουστικές εκπομπές (ΟΑΕ) μας παρέχει αντικειμενικές κλινικές πληροφορίες για την λειτουργία του κοχλία. Η καταγραφή των ΟΑΕ δεν είναι επεμβατική και απαιτεί μόνο λίγα λεπτά για να εξεταστούν και τα δυο αυτιά, δεν υπάρχει καμία αντένδειξη, και καμία επίπτωση  της δοκιμασίας.

Πιο αναλυτικά, σε ένα ήσυχο περιβάλλον εισάγεται στο έξω ους του νεογνού ένα πολύ μικρό και μαλακό βύσμα, και για τη διέγερση του ωτός χρησιμοποιούμαι έναν ήχο. Αν τα νεογνά στον αρχικό έλεγχο αποτύχουν, η εξέταση με ωτακουστικές εκπομπές, επαναλαμβάνεται και δεύτερη φορά. Η απουσία των ωτοακουστικών εκπομπών μας παραπέμπει σε  κοχλιακή βαρηκοΐα άνω των 30 dB HL.

Για το λόγο αυτό, εάν αποτύχουν και τη δεύτερη φορά, μέσα σε 4- 6 εβδομάδες από την αρχική εκτίμηση θα πρέπει να προχωρήσουμε σε εξέταση με προκλητά ακουστικά δυναμικά του εγκεφαλικού στελέχους (ABR).

Προκλητά Ακουστικά Δυναμικά του Εγκεφάλικού Στελέχους

Για να γίνει ο έλεγχος με  τα Προκλητά Ακουστικά Δυναμικά του Εγκεφαλικού Στελέχους (aABR), πάντα σε ένα ήσυχο περιβάλλον, ακολουθείται η ίδια διαδικασία. Τοποθετούνται επιπλέον ηλεκτρόδια εύκολα και ανώδυνα, σαν αυτοκόλλητα στο κεφαλάκι του παιδιού, χορηγείται ηχητικό ερέθισμα και την ίδια στιγμή ο ηλεκτρονικός υπολογιστής μέσω ηλεκτροδίων μετρά και καταγράφει την ηλεκτρική δραστηριότητα από το ακουστικό νεύρο μέχρι τον εγκέφαλο. Με την εξέταση αυτή ελέγχουμε τη λειτουργική ακεραιότητα της ακουστικής νευρικής οδού.

Να σημειωθεί ότι απώλεια ακοής μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή μετά τη γέννηση ακόμη και στα παιδιά που έχουν φυσιολογικό έλεγχο ακοής κατά την γέννηση.

Ωτορινολαρυγγολόγος, παιδίατρος και λογοθεραπευτής πρέπει να συνεργάζονται για τη πρώιμη διάγνωση και την ορθή αντιμετώπιση των προβλημάτων της βαρηκοΐας των παιδιών.